Televizyon açılıyor, ses geliyor, kumandaya cevap veriyor — ama ekran kapkaranlık. Bu tabloyu görenlerin çoğu “panel gitti” diye düşünür ve televizyonu gözden çıkarır. Çoğu zaman yanlış bir karardır: ses geliyorsa anakart çalışıyor demektir ve arıza büyük ihtimalle ekranın kendisinde değil, onu arkadan aydınlatan lambalardadır.
Hangisi olduğunu evde, on saniyede anlayabilirsiniz.
Bu yazıdaki tek kontrol el feneri testidir; televizyonun arka kapağını açmayın. Güç kartındaki kondansatörler fiş çekildikten sonra bile yüksek gerilim tutar ve çarpar. Panel de camdır: kenarından desteklenmeden kaldırılan ekran kendi ağırlığıyla çatlar ve o noktadan sonra onarım değil değişim konuşulur. Ekrana bastırmayın, köşesine vurmayın, “belki düzelir” diye kabloları oynatmayın.
El feneri testi: 10 saniyede cevap
- Televizyonu açık bırakın ve odayı olabildiğince karartın.
- Telefonunuzun fenerini yakın.
- Işığı ekrana çok yakından ve yandan açılı tutun, dik değil.
- Ekranın o bölgesine dikkatle bakın.
Sonucu şöyle okuyun:
- Menüyü, logoyu veya görüntüyü hayal meyal seçebiliyorsanız: panel sağlam, görüntü üretiliyor. Sadece arkadan aydınlatan lambalar yanmıyor. Onarılabilir bir arızadır.
- Işık tuttuğunuzda da hiçbir şey görünmüyorsa: sorun aydınlatmadan öte. Güç kartı, T-CON kartı veya panelin kendisi devrede olabilir.
Bu test ekranı bozmaz, hiçbir riski yoktur ve servis çağırmadan önce elinizdeki en değerli bilgiyi verir.
Testten önce şunları eleyin — bazen arıza bile değil
Servise gelen bazı televizyonlarda hiçbir arıza çıkmıyor. Önce bunlara bakın:
1. Yanlış kaynak seçili. Uydu alıcısı kapalıyken TV o HDMI girişinde kalmışsa ekran siyah olur ama TV’nin kendi menü sesi gelmeye devam eder. Kumandadan kaynak (Source / Input) tuşuna basıp diğer girişleri tek tek deneyin.
2. Parlaklık veya arka ışık ayarı en dibe çekilmiş. Özellikle çocuk olan evlerde sık olur. Menüye girebiliyorsanız görüntü ayarlarını fabrika değerlerine döndürün.
3. “Ekranı kapat” modu açık kalmış. Birçok smart televizyonda müzik dinlerken ekranı söndüren bir özellik vardır. Kumandadan herhangi bir tuşa basıldığında ekran geri geliyorsa arıza yoktur.
4. Uydu veya kutu tarafındaki sorun. Televizyonun menüsü görünüyor ama yayın siyahsa arıza televizyonda değildir. Uydu alıcısını, çanağı veya yayın aboneliğinizi kontrol ettirmeniz gerekir. Biz uydu, çanak anten ve yayın işlerine bakmıyoruz — televizyonun kendi arızasına bakıyoruz, o yüzden bu durumda bizi aramanız işinizi çözmez.
Bu dördü elendiyse ve el feneri testi de yapıldıysa, artık gerçek bir donanım arızasından söz ediyoruz.
Işık tutunca görüntü çıkıyorsa: arka aydınlatma arızası
Ekranın arkasında, panelin altında sıralar hâlinde LED şeritler vardır. Bunlardan biri bile açık devre olduğunda çoğu televizyonda tüm aydınlatma söner — seri bağlı oldukları için. Panel çalışmaya devam eder, görüntü üretilir, ama onu gösterecek ışık yoktur.
Bu, televizyon tamirinde en sık karşılaşılan arızalardan biridir ve onarımı panele göre çok daha makuldür. Yapılan iş, arızalı şeritlerin aynı değerde yenileriyle değiştirilmesidir.
Kendiniz yapmayın: panel yerinden çıkarılmadan LED şeritlere ulaşılamaz, panel de sabitlenmeden kaldırıldığında kırılır. Kırılan panel, en başta onarmak istediğiniz arızayı ekonomik olmaktan çıkarır.
Işık tutunca da hiçbir şey görünmüyorsa
Bu durumda sıra elektronik tarafındadır:
- Güç kartı. Ses geliyorsa besleme kısmen çalışıyor demektir, ama panele giden yüksek gerilim hattı ayrı bir devredir ve o taraf arızalanmış olabilir. Şişmiş kondansatörler en sık sebeptir.
- T-CON kartı. Panelin sürücü kartıdır. Arızalandığında ekran tamamen siyah kalabilir, bazen de beyaz veya karlı görüntü verir.
- Panelin kendisi. En pahalı ihtimal ve maalesef en kesin olanı.
Bu üçünü birbirinden ayırmak ölçü aleti ister; belirtiye bakarak tahmin etmek doğru sonuç vermez.
Ne zaman tamir, ne zaman yeni televizyon?
Bu konuda net konuşmayı tercih ediyoruz:
- Arka aydınlatma arızası onarılır. Maliyeti yeni bir televizyonun çok altındadır ve cihaz yıllarca çalışmaya devam eder.
- Güç kartı ve T-CON onarımı da genellikle mantıklıdır.
- Panel değişimi çoğu modelde mantıklı değildir. Panelin fiyatı, aynı boyutta yeni bir televizyonun fiyatına yaklaşır. Böyle bir durumda tutarı olduğu gibi söyler ve onarımı önermeyiz — karşılığını almayacağınız bir işe para harcatmak bizim işimiz değil.
Ekranı fiziksel olarak kırık, çatlak veya darbe almış televizyonlar da bu son maddeye girer.
Bizi ararken şunları söyleyin
Televizyonun markasını, kaç inç olduğunu, el feneri testinde görüntü seçip seçemediğinizi ve ön paneldeki ışığın yanıp yanmadığını söyleyin. Özellikle el feneri testinin sonucu yola çıkmadan önce ihtiyacımız olan en önemli bilgidir: arızanın aydınlatmada mı elektronikte mi olduğunu büyük ölçüde ayırır ve yanımıza doğru parçayı almamızı sağlar.
Önce adresinizde bakarız. Panel, LED bar veya anakart gibi masa işi gerektiren onarımlarda televizyonu alır, onarır ve size geri getiririz.