Petekler ısınmıyor: üstü soğuk, altı sıcaksa ne yapmalı?

Kombi çalışıyor, ekranda hata yok, ama ev ısınmıyor. Bu şikâyetin arkasında birbirinden çok farklı durumlar var ve hangisi olduğunu anlamak için alet gerekmiyor: elinizi peteğe sürmeniz yeterli. Peteğin neresinin sıcak neresinin soğuk olduğu, arızanın adını doğrudan söyler.

Hava almadan önce kombiyi kapatın ve peteklerin soğumasını bekleyin. Kalorifer suyu 70 dereceyi aşabilir ve purjörden fışkırdığında haşlar. Purjör vidasını sökmeyin, yalnızca gevşetin — tamamen çıkarsa basınçlı su odaya boşalır ve vidayı geri takmak çok zor olur. Kombi bölmesinde gaz kokusu alırsanız hiçbir şeye dokunmayın: elektrik düğmelerini ve kombinin tuşlarını kullanmadan gaz vanasını kapatın, pencereleri açın ve doğalgaz dağıtım şirketinin acil hattını arayın.

Elinizi peteğe sürün: dört ihtimal, dört ayrı sebep

Peteği üstten, ortadan ve alttan yoklayın. Gördüğünüz tablo şu dörtten biridir:

• Üstü soğuk, altı sıcak. Peteğin içinde hava var. En sık karşılaşılan ve kendiniz çözebileceğiniz durum budur.
• O petek tamamen soğuk, diğerleri sıcak. Peteğin vanası kapalı, termostatik başlığı sıkışmış ya da petek çamurla tıkanmış olabilir.
• Evdeki peteklerin hepsi soğuk. Sorun petekte değil dolaşımda: basınç, sirkülasyon pompası, oda termostatı veya kombinin modu.
• Alt kat sıcak, üst kat soğuk. Havanın en üst noktada toplanması ya da basıncın üst kata çıkmaya yetmemesi.

Üstü soğuk, altı sıcaksa: hava alma

Su ısınınca içindeki hava ayrışır ve peteğin en üstünde toplanır. O bölmeye su giremediği için üst kısım soğuk kalır. Çözümü havayı dışarı almaktır.

Sıra önemlidir, çünkü hava aldığınız her petek sistemin basıncını düşürür:

1. Kombiyi kapatın ve peteklerin soğumasını bekleyin. Pompa çalışırken hava almak işe yaramaz; hava suyla birlikte dolaşır.
2. Kombinin basıncını not edin. Manometrede genellikle 1–1,5 bar arası bir değer görürsünüz.
3. Kombiye en yakın petekten başlayın, en uzaktakine doğru ilerleyin. Çok katlı bir evde alt kattan üst kata çıkın.
4. Peteğin üst köşesindeki purjörü çeyrek tur gevşetin. Tıslama sesi gelir; bu havanın çıkışıdır.
5. Su gelmeye başlayınca hemen kapatın. Altına bir kap ve bez koymayı unutmayın.
6. Bütün petekler bitince basıncı tekrar okuyun. Düştüyse kombinin doldurma musluğundan yavaşça su ekleyip 1–1,5 bar aralığına getirin.
7. Kombiyi çalıştırın ve yarım saat sonra petekleri tekrar yoklayın.

Bir petek hava aldıktan sonra hâlâ üstten soğuksa, mesele hava değildir; o peteğe su gerçekten ulaşmıyordur.

Basınç sürekli düşüyorsa su eklemeyi çözüm sanmayın

Hava aldıktan sonra basıncın bir kere düşmesi normaldir. Anormal olan, her hafta yeniden su eklemek zorunda kalmanızdır.

Kalorifer tesisatı kapalı bir devredir: içindeki su tüketilmez, buharlaşmaz. Su eksiliyorsa bir yerden kaçıyordur — çoğu zaman bir rakor, petek vanası, pompa salmastrası veya kombinin içindeki bir conta.

Sürekli taze su eklemek arızayı çözmez, üstelik büyütür: her eklenen su tesisata yeni kireç ve oksijen taşır, bu da peteklerin içini çamurlandırır ve kombinin parçalarını yıpratır. Kaçağı bulup onarmak bir kerelik iştir; su eklemek her hafta tekrarladığınız bir işe dönüşür.

Peteklerin hepsi soğuksa: dolaşımı kontrol edin

Bu durumda petekleri bırakın, kombiye ve ayarlara bakın:

• Basınç 1 barın altına düşmüş mü? Çoğu kombi düşük basınçta ısıtmayı kapatır. Manometre kırmızı bölgedeyse önce su ekleyin.
• Kombi ısıtma modunda mı? Yaz konumunda (yalnızca musluk suyu) kalmış bir kombi sıcak su verir ama petekleri hiç ısıtmaz. Bu, kışın en sık yaşanan “arıza değil ayar” durumudur.
• Oda termostatı ne diyor? Pili bitmiş veya ayarı düşürülmüş bir termostat kombiye “ısıtma” komutu göndermez. Termostatı ev sıcaklığının birkaç derece üstüne alın, kombi devreye giriyor mu bakın.
• Kombi yanıyor ama petekler soğuk kalıyorsa sirkülasyon pompası dönmüyor olabilir. Uzun süre çalıştırılmamış pompalar yaz sonunda sıkışır; bu bizim yerinde çözdüğümüz bir iştir.

Yıllardır aynı petek ısınmıyorsa: çamurlanma

Hava aldığınız, vanası açık olduğu hâlde ısınmayan ve alt kısmı da soğuk kalan bir petek genellikle çamurla dolmuştur. Yıllar içinde tesisatta biriken pas ve tortu peteğin altına çöker, suyun geçeceği yolu kapatır.

Belirtisi nettir: petek üstten ılık, alttan buz gibidir — yani hava durumunun tam tersi. Çözümü hava almak değil, tesisatın veya o peteğin temizlenmesidir.

Buradan sonrası servis işi

Şu üç durumda peteklerle uğraşmayı bırakın:

• Hava aldıkça basınç düşüyor ve ertesi gün yine düşmüş. Kaçak var; noktası bulunmadan yapılan her işlem geçicidir.
• Purjörden su değil sürekli hava geliyor. Sisteme bir yerden hava emiliyordur; bu genellikle tesisat tarafında bir sorundur.
• Kombi yanıyor, pompa çalışıyor ama hiçbir petek ısınmıyor. Üç yollu vana ya da eşanjör tarafında bir sorun olabilir.

Bizi ararken kombinin manometresinde kaç bar yazdığını, kaç peteğin soğuk olduğunu, evin kaç katlı olduğunu ve en son ne zaman su eklediğinizi söyleyin. Bu dört bilgi, yola çıkmadan önce sorunun hava mı kaçak mı dolaşım mı olduğunu büyük ölçüde ayırmamızı sağlar.

Kombide gaz hattına ve gaz kaçağına müdahale etmiyoruz; o işler doğalgaz dağıtım şirketinin yetkilendirdiği firmalara aittir. Bizim yaptığımız iş kombinin su tarafı, tesisat ve elektronik kısmıdır — bu yazıdaki her şey o kapsamdadır.