“Klimanın gazı bitmiş” cümlesi çok sık duyulur ama teknik olarak yanlıştır. Klima kapalı bir devredir: içindeki soğutucu gaz tüketilmez, harcanmaz, eskimez. Motor yağı gibi azalmaz, benzin gibi bitmez.
Gaz azaldıysa tek bir açıklaması vardır: bir yerden kaçıyordur.
Bunu bilmek cebinizi doğrudan ilgilendirir. Kaçak bulunmadan yapılan gaz dolumu klimayı birkaç ay çalıştırır, sonra aynı noktaya dönersiniz — ve aynı parayı tekrar ödersiniz.
Dış ünitedeki bakır boru, vana ve rakorlara dokunmayın. Devre yüksek basınç altındadır; gevşetilen bir rakor cilde ve göze ciddi soğuk yanığı yapar. Gaz dolumu manifold, vakum pompası ve tartı gerektirir, ev şartlarında yapılamaz.
Gaz azaldığını nasıl anlarsınız
Tek bir belirtiye bakmayın, birkaçı birden varsa şüphelenin:
- Soğutma zayıflamış. Klima çalışıyor, üflüyor ama oda eskisi gibi soğumuyor. Kapatıp açmak geçici bile olsa düzeltmiyor.
- İç ünitenin bakır borularında veya kanatçıklarında buzlanma. Gaz azalınca basınç düşer, kalan gaz aşırı soğur ve nem borunun üstünde buza döner.
- Dış ünitedeki ince bakır boruda kırağı. Vana bağlantısında beyaz bir buz tabakası görünür.
- Klima sürekli çalışıyor ama hiç durmuyor. Hedef sıcaklığa ulaşamadığı için kompresör kapanmıyor, elektrik faturası yükseliyor.
- Üflenen hava serin ama soğuk değil. Sağlam bir klimada çıkış havası belirgin şekilde soğuktur.
Önce bunları eleyin — gaz sanılan ama gaz olmayan üç durum
Soğutmama şikâyetinin çoğu gaz kaynaklı değildir. Servis çağırmadan önce bunlara bakın:
1. Kirli filtre. Tıkalı filtre hava akışını keser; klima soğutuyordur ama soğuk hava odaya ulaşmaz. Üstelik bu da buzlanma yapar, yani gaz azlığıyla karışır. Filtreleri çıkarıp yıkayın.
2. Dış ünitenin önü kapalı. Dış ünite ısıyı dışarı atar. Önüne eşya konmuşsa, duvara çok yakınsa veya kanatçıkları tozla tıkanmışsa ısıyı atamaz, soğutma düşer.
3. Yanlış mod veya ayar. Kumanda “fan” veya “dry” modundaysa klima zaten soğutmaz. Sıcaklığı 24 dereceye alın, modun soğutma (kar tanesi simgesi) olduğundan emin olun.
Bu üçünün ayrıntısı klima soğutmuyor yazısında.
Gaz gerçekten azaldıysa doğru sıra
Doğru servis şu sırayı izler; bu sırayı atlayan bir teklif size pahalıya gelir:
- Basınç ölçümü. Manifold bağlanır, sistemin gerçekten gaz kaybı olup olmadığı görülür.
- Kaçak tespiti. Elektronik dedektör veya köpük ile rakorlar, kaynak noktaları ve bakır hat taranır. En sık kaçak yerleri: montaj rakorları, dış ünite vana ağzı, iç ünite bağlantısı.
- Kaçağın giderilmesi. Rakor sıkılır, gerekiyorsa kaynak yapılır veya boru değişir.
- Vakumlama. Devredeki hava ve nem çekilir. Bu adım atlanırsa içeride kalan nem asit yapar ve kompresörü zamanla öldürür.
- Tartıyla dolum. Gaz “göz kararı” değil, cihazın etiketinde yazan miktara göre tartılarak basılır. Fazla gaz da az gaz kadar zararlıdır.
Klima ne sıklıkla gaz ister?
Sağlam bir klima hiç istemez. Yıllarca hiç gaz eklenmeden çalışan klima normaldir; olması gereken budur.
Her sezon gaz gerektiren bir klimada onarılmamış bir kaçak var demektir. “Her yıl gaz bastırın” tavsiyesi doğru değildir; gerekli olan yıllık bakımdır (filtre, kanatçık, tahliye hattı temizliği), gaz dolumu değil.
Buradan sonrası servis işi
- Buzlanma varsa klimayı çalıştırmaya devam etmeyin. Buzlu çalışan klima kompresöre sıvı gaz gönderir; kompresör en pahalı parçadır ve bu şekilde ölür.
- Kompresör hiç devreye girmiyorsa sorun gazdan başka bir şey olabilir: kondansatör, röle veya kart.
- Klima yeni takıldıysa ve soğutmuyorsa büyük ihtimalle montaj sırasında vanalar tam açılmamış veya rakor kaçırıyordur; bu montaj hatasıdır.
Bizi ararken klimanın markasını, kaç yaşında olduğunu, daha önce gaz basılıp basılmadığını ve borularda buz görüp görmediğinizi söyleyin. Daha önce gaz basıldıysa ne zaman basıldığını mutlaka söyleyin — kaçağın hızını bu bilgi gösterir.