Fırının lambası yanıyor, fanı dönüyor ama içerisi ısınmıyorsa ısıtma devresi çalışmıyor demektir. Fırında kendi başınıza yapabileceğiniz kontroller diğer cihazlara göre daha azdır, çünkü içeride yüksek akım ve gazlı modellerde yanıcı gaz vardır. Yine de servisi aramadan önce ayırt edebileceğiniz birkaç şey var.
Fırının arka veya alt panelini sökmeyin, rezistansa elle dokunmayın. Gazlı fırında gaz kokusu alıyorsanız hiçbir düğmeye ve elektrik anahtarına dokunmayın: pencereleri açın, gaz vanasını kapatın, evden çıkıp dışarıdan arayın. Kıvılcım patlamaya yol açabilir.
Önce şunu ayırt edin
Fırınınız elektrikli mi gazlı mı? Kontroller tamamen farklı.
- Elektrikli fırında ısı, üstte ve altta duran rezistanslardan gelir.
- Gazlı fırında alt kısımda bir brülör alevi vardır ve bir ateşleme sistemiyle yakılır.
Ayrıca şunu not edin: hiç mi ısınmıyor, yoksa ısınıyor ama istenen sıcaklığa çıkmıyor mu? İkincisi genelde termostat sorunudur.
1. Elektrik ve sigorta
Fırın diğer ev aletlerine göre çok yüksek akım çeker ve genelde kendi sigortasına bağlıdır.
Sigorta kutusuna bakın; fırın sigortası atmış olabilir. Attıysa kaldırın ve fırını çalıştırın. Tekrar atıyorsa bir daha kaldırmayın — bu, içeride kısa devre olduğunun işaretidir ve zorlamak tehlikelidir.
Ocak çalışıyor ama fırın çalışmıyorsa bu ikisi çoğu modelde ayrı devrelerdir; ocağın çalışması fırında elektrik olduğunu göstermez.
2. Saat ve zamanlayıcı
Bu, sanılandan çok daha sık çıkan bir sebeptir. Birçok fırında dijital saat kurulmadan veya bir program ayarlıyken fırın çalışmaz. Elektrik kesintisinden sonra saat sıfırlanır ve fırın kendini “programlı” moda alır.
Ekranda yanıp sönen bir saat, “A”, “AUTO” gibi bir yazı veya bir el/tencere simgesi varsa fırın sizi beklemiyordur; programı bekliyordur. Kullanma kılavuzundan saati kurun ve zamanlayıcıyı elle çalışma konumuna alın. Kılavuz yoksa fırını sigortadan 5 dakika kapatıp açmak bazı modellerde programı sıfırlar.
3. Program ve fonksiyon düğmesi
Fonksiyon düğmesi yanlış konumdaysa fırın ısıtmaz. Bazı konumlar sadece fanı çalıştırır (çözdürme), bazıları sadece üst ızgarayı yakar.
Düğmeyi alt+üst ısıtma konumuna alın, termostatı 200 dereceye getirin ve 10 dakika bekleyin. Kapağı açıp elinizi içeri sokmadan, ısının yükselip yükselmediğine bakın.
4. Kapak tam kapanıyor mu
Kapak tam kapanmıyorsa ısı kaçar ve fırın istenen sıcaklığa hiç ulaşamaz; bazı modellerde kapak açıkken ısıtma hiç başlamaz.
Menteşelerin gevşek olup olmadığına, kapak contasının yırtılıp yırtılmadığına bakın. Conta sertleşmiş, kopmuş veya yerinden çıkmışsa fırın “ısınmıyor” gibi davranır.
5. Gazlı fırında ateşleme
Gazlı fırında brülör yanmıyorsa önce şu ikisine bakın:
- Tüp bitmiş veya vana kapalı olabilir. Ocak gözleri yanıyorsa gaz vardır; yanmıyorsa gaz yoktur.
- Ateşleme sesi geliyor mu? Düğmeyi çevirdiğinizde tık tık sesi geliyor ama alev tutmuyorsa ateşleme çalışıyor, alev algılama (termokupl) tarafı arızalıdır. Hiç ses gelmiyorsa ateşleme devresi arızalıdır.
Alev tutup düğmeyi bıraktığınızda sönüyorsa bu tipik bir termokupl arızasıdır ve servis işidir.
Buradan sonrası servis işi
Yukarıdakileri kontrol ettiniz ve fırın hâlâ ısınmıyorsa:
- Rezistanslardan biri gözle görülür şekilde kopmuş, şişmiş veya kararmışsa değişmesi gerekir.
- Fırın ısınıyor ama sıcaklığı tutturamıyor, sürekli yanıp sönüyorsa termostat bozulmuştur.
- Fırın aşırı ısınıp kendini kapatıyorsa emniyet termostatı devreye giriyordur; sebebi bulunmadan sıfırlanması doğru olmaz.
- Sigortayı tekrar tekrar attırıyorsa rezistanslardan biri gövdeye kaçak yapıyordur. Bu durumda cihazı hiç çalıştırmayın.
- Gazlı fırında gaz kokusu varsa cihazı kullanmayı bırakın, vanayı kapatın.
Bu noktadan sonra fırının sökülmesi, rezistans ve termostat direncinin ölçülmesi, gazlı modellerde gaz devresinin kontrolü gerekir. Fırın hem yüksek akımla hem yüksek sıcaklıkla çalışır; yetkisiz müdahale yangın ve çarpılma riski taşır.
Bizi ararken fırının markasını, elektrikli mi gazlı mı olduğunu, hiç mi ısınmadığını yoksa yetersiz mi ısındığını ve ekranda bir uyarı varsa onu söyleyin. Çoğu durumda daha gelmeden neyin bozuk olduğunu ve yaklaşık tutarı söyleyebiliyoruz.