Buzdolabında “soğutmuyor” şikâyeti tek bir arıza değil, birkaç farklı arızanın ortak belirtisidir. Ayrımı doğru yapmak önemli: bazıları beş dakikalık bir düzeltmedir, bazıları gaz ve kompresör işidir.
İlk soru şu: dolap hiç mi soğutmuyor, yoksa az mı soğutuyor?
Dolabın arkasını temizlemeden önce fişi prizden çekin. Buzu bıçak, tornavida veya sivri bir cisimle kazımayın: buzun hemen altında soğutucu gaz taşıyan ince borular vardır, delerseniz dolap tamamen ölür ve gaz solunması tehlikelidir. Buz çözmek için sadece cihazı kapatıp beklemek gerekir. Arkadaki bakır boru ve kompresöre dokunmayın; devre basınçlıdır ve çalışırken sıcaktır.
Motor çalışıyor mu?
Dolabın arkasına yaklaşın ve dinleyin. Kompresörün düzenli bir uğultusu olur.
- Hiç ses yok, iç lamba da yanmıyorsa elektrik gelmiyordur. Prizi, uzatma kablosunu ve sigortayı kontrol edin.
- Lamba yanıyor ama motor hiç çalışmıyorsa termostat, marş rölesi veya kompresör devrededir. Bu servis işidir.
- Motor sürekli çalışıyor ama soğutmuyorsa genelde gaz kaçağı veya tıkanma vardır.
1. Termostat ayarı
Basit ama sık atlanan sebep. Ayar düğmesi temizlik sırasında veya bir şey sürtünürken en düşük konuma kaymış olabilir. Orta seviyeye getirin ve birkaç saat bekleyin.
2. Hava akışı
Buzdolabı içindeki soğuk havayı dolaştırarak çalışır. Akış kesilirse bir bölme buz tutarken diğeri ılık kalır.
- Dolabı tıka basa doldurmayın; arka duvardaki hava çıkışlarının önü açık olmalı.
- Poşet, tepsi veya büyük bir kap çıkışı kapatıyorsa kaydırın.
- Arka duvarda kalın bir buz tabakası varsa hava geçemiyordur. Bu, defrost (buz çözme) sisteminin çalışmadığını gösterir ve genelde rezistans, sensör veya zaman rölesi arızasıdır.
3. Kapı contası
Contası bozuk bir dolap sürekli çalışır ama içi bir türlü soğumaz, aynı zamanda faturayı büyütür.
Kolay testi şudur: kapıyı bir kâğıt parçasını arada bırakarak kapatın. Kâğıt kolayca çekiliyorsa conta o noktada tutmuyordur. Kapının çevresinde birkaç noktada tekrarlayın.
Conta yağlanmış ve sertleşmişse ılık sabunlu suyla temizleyin. Yırtık, ezik veya kalıcı olarak deforme olmuşsa değişmesi gerekir.
4. Arka ızgara ve havalandırma
Dolabın arkasındaki kondenser ızgarası toz tuttuğunda ısı atamaz ve soğutma düşer. Fişi çekip süpürgeyle tozunu alın.
Dolabın duvara çok yakın, fırının yanına veya güneş gören bir yere konması da aynı sonucu verir. Arkasında ve üstünde birkaç parmak boşluk kalmalı.
5. Yeni taşındıysa
Yatık taşınan bir buzdolabı hemen çalıştırılırsa kompresör zarar görebilir. Dik konuma getirdikten sonra birkaç saat beklemek gerekir.
Servis çağırma noktası
Şu belirtilerde cihazı kurcalamayı bırakın:
- Motor çalışıyor ama dolap hiç soğumuyor — gaz kaçağı olasılığı yüksektir.
- Motor çok kısa aralıklarla durup çalışıyorsa röle veya termostat sorunludur.
- Arka duvarda sürekli buzlanma tekrar ediyorsa defrost sistemi arızalıdır.
- Dolabın altında yağ izi veya keskin bir koku varsa soğutucu devre sızdırıyor olabilir.
Gaz dolumu ve kompresör işleri kapalı devre üzerinde çalışmayı gerektirir, ev şartlarında yapılamaz. Ararken markayı, dolabın kaç yaşında olduğunu ve motorun çalışıp çalışmadığını söyleyin; bu üç bilgi arızayı büyük ölçüde daraltıyor.